Ons lied van binnenuit vinden

Het Torah-deel dat we lezen tussen Rosj Hasjana en Jom Kippoer is Ha’azinoe. Mozes spreekt zijn laatste woorden aan het volk uit, een lied waarin hij God prijst, de zonden van de Israëlieten bekritiseert, maar ook belooft de vijanden van Israël te wreken. De sidra eindigt met Mozes die door God wordt verteld: “Je zult sterven op de berg die je op het punt staat te beklimmen …”

Waarom wordt Ha’azinoe als een lied uitgesproken nadat de hele toespraak van Devarim in proza is gereciteerd? Rabbijn Jonathan Sacks wijst erop dat Mozes,

“… de man met intellect en morele moed wordt de figuur van emotionele intelligentie en staat zichzelf toe om, naar het mooie beeld van Judah Halevi, als de harp voor Gods lied te zijn. Helemaal aan het einde van zijn leven wendde de grootste van alle profeten zich tot emotionele intelligentie, wetende dat tenzij hij dat deed, zijn lessen misschien wel in de hoofden van de Israëlieten zouden doordringen, maar niet in hun hart… Het zijn gevoelens die ons ertoe aanzetten om te handelen, ons de energie geven om te streven en ons vermogen voeden om onze verplichtingen door te geven aan degenen die na ons komen.” (Joodse Levensveranderende Ideeën, Ha’azinoe)

Het is niet verrassend dat de wetenschap de emotionele effecten heeft bevestigd die zang en muziek kunnen hebben en ons diep kunnen raken. Neuro-imaging-onderzoeken tonen herhaaldelijk aan dat bijna overal in de hersenen gebieden betrokken zijn bij het luisteren naar muziek, veel meer dan wat er gebeurt bij spraakverwerking. Fysiologisch gezien kan muziek de cortisol-spiegel verlagen en een stijging van dopamine, serotonine, endorfines en oxytocine veroorzaken.

Binnen een paar dagen zullen we het gezang van Kol Nidrei reciteren en horen. De traditionele beklijvende melodie dringt door en ontroert ons.

Alan Lew noemde zijn baanbrekende boek over de voorbereiding op het harde werk van dit seizoen: “This Is Real, And You Are Completely Unprepared.” Welnu, vrienden, we komen nu tot de kern, en het zou heel, heel echt moeten voelen! We hebben de woorden van de UnaToneh Tokef al verschillende keren gereciteerd, wanneer we nadenken over “wie zal leven en wie zal sterven?” Over slechts een paar dagen zullen de metaforische poorten naar de hemel sluiten aan het einde van Jom Kipoer.

De meesten van ons brengen ons leven echter over het algemeen door in een staat van diepe slaap. De meeste van onze acties worden gedaan uit gewoonte, zonder bewustzijn. Deze Jamim Noraïm, Dagen van Inkeer, bieden ons de mogelijkheid om ons te concentreren op onze sterfelijkheid, en zelfs al is het maar kort, wakker te worden voor wat echt is. Op Jom Kipoer doen we letterlijk alsof we dood gaan:

“… je repeteert je eigen dood. Je draagt ​​een lijkwade, net zo als een overledene, je eet, drinkt en hebt, net als een dode, geen gemeenschap. Je roept de wanhopige kracht van de laatste momenten van het leven op… een koude rilling overvalt je. De poort tussen hemel en aarde is plotseling begonnen te sluiten. Dit is je laatste kans.”

(Alan Lew, This is Real, and You are Completely Unprepared, pp. 4-5)

In een andere poging tot spiritueel wakker worden horen we sinds het begin van Eloel dagelijks de sjofar klinken, waarvan de Rambam ons vertelt:

“Het is alsof het [de sjofar] zegt: ‘Slapers wordt wakker uit uw slaap, kijk naar uw gedrag, kom tot inkeer en gedenk uw Schepper’” (Mishneh Torah, Hilchot Teshuvah 3:4).

Maar zoals Jonathan Safron Foer schrijft: “Je kunt iemand die doet alsof hij slaapt niet wakker maken.” En dit is precies de plek waar de meesten van ons ons leven leiden. Wij doen alsof we slapen. We doen alsof we nooit zullen sterven, ik zeker niet, en zeker nu niet.

Het zou verstandig zijn om acht te slaan op de les van Rabbi Eliëzer:

“Kom tot inkeer (Shoev) een dag voor je dood. De studenten van Rabbijn Eliëzer vroegen hem: Maar weet iemand de dag waarop hij zal sterven? Hij zei tegen hen: Des te meer is dit een goed advies, en men moet vandaag tot inkeer komen, voor het geval men morgen zal sterven; en door dit advies op te volgen, zal men zijn hele leven in een staat van inkeer doorbrengen”. (Talmoed Shabbat 153A)

En hier zien we waarvoor we wakker moeten worden. Het is teshoeva, vaak vertaald als berouw/inkeer, maar nauwkeuriger terugkeren. En waar moeten we naar terugkeren?

En dus hebben we het geluid van de sjofar, de indringende melodieën en liederen, en zelfs het uitbeelden van onze dood. Ze proberen ons allemaal te breken, ons wakker te maken, ons eraan te herinneren. Maar wij mensen hebben het opmerkelijke vermogen gekregen om het te negeren. Misschien is het voornaamste instrument van de yetzer harah ons ertoe aan te zetten datgene te verwerpen wat zo duidelijk en eenvoudig te zien is, waardoor ons vermogen wordt belemmerd om het hart te laten voelen wat het hoofd weet. Dit is echt! Onze tijd is beperkt.

En toch is het uiteindelijk aan ieder van ons om het initiatief te nemen om te veranderen. Onze parasja, Ha’azinoe begint met:

Moge mijn leerdicht druppen als regen, mijn voordracht vloeien als  dauw,

Als stortbuien op het jonge groen en als regenvlagen op het gras.

Wat Rav Yerucham Levovitz gebruikt om ons te leren:

“Ga naar buiten en zie dat de hele Torah die Mozes van de Sinaï ontving uiteindelijk niets meer is dan ‘regen en dauw’, en het belangrijkste is de kracht/het vermogen [van groei] die uit het zelf komt, de kracht binnen de mensheid is die groeit uit de kracht van de Torah, die voor ons als regen en dauw is. De mensheid leeft niet [groeit] door wat van buitenaf komt, zelfs niet door de kracht van de Torah; de mensheid leeft alleen door de kracht van zichzelf. Door zichzelf en voor zichzelf. Zo groots en immens is de kracht van het menselijk zelf.”

En dus zullen de sjofar, de melodieën en zelfs de generale repetitie voor de dood er niet voor zorgen dat we veranderen:

“… we moeten weten dat al deze externe bronnen nog steeds niets zijn. Waar is de bron van de vitaliteit van de mensheid – in jezelf, in je ziel” (Chochma U’Mussar, Deel. 2, Inleiding, p. 6, mijn benadrukking vetgedrukt).

Mogen we allemaal succes hebben bij het diep in onszelf reiken om de noodzakelijke verandering van teshuva te beginnen,

Shabbat Shalom en G’mar Chatima Tova

Download deze parasha

Oorspronkelijke Engelse tekst (met voetnoten)
Use the link to read the original text in English.

Kies voor het Leven: het Werk van Worden

In parasja Nitsawiem wordt iedereen bijeengebracht – de leiders, oudsten, mannen, vrouwen, kinderen en de vreemdeling die onder hen leeft – en krijgen ze een keuze: “Ik heb jullie leven en dood, zegen en vloek voorgelegd. Kies het leven.”

Het klinkt eenvoudig: het leven! Zegening! Wie zou iets anders kiezen?

Toch kent de Torah ons beter.

Weten wat goed is en daadwerkelijk kiezen voor wat goed is, zijn twee heel verschillende dingen. We weten dat vrijgevigheid goed is, maar geef die man geen geld, hij gebruikt het alleen om drugs te kopen. We weten dat nederigheid goed is, maar heb je gezien wat ik net deed? We weten dat geduld goed is, maar deze auto voor me kan beter doorrijden voordat ik ‘m van achteren een zetje geef. We weten dat het belangrijk is om aanwezig te zijn bij de mensen van wie we houden, maar deze meme die zojuist op mijn telefoon verscheen, is werkelijk hilarisch. We weten wat voor soort mensen we willen zijn, maar op het moment dat onze emoties, angsten of verlangens de overhand krijgen, kan de keuze veel minder voor de hand liggend worden, of zelfs helemaal geen keuze meer zijn, maar eenvoudigweg een reflexieve gewoonte.

Rabbi Eliyahu Dessler, een van de grote Mussar-leraren van de twintigste eeuw, ontwikkelde het idee van het bechirah-punt, om uit te leggen dat de meeste van onze beslissingen eigenlijk automatische reflexen zijn, een gewoonte die we hebben opgebouwd en dat die niet echt ‘keuzes’ zijn. Zoals hij het stelt: “De vrije wil wordt uitgeoefend en een geldige keuze wordt alleen gemaakt op de grenslijn tussen de krachten van het goede en de krachten van het kwade in die persoon.” Hij geeft ons de metafoor van twee legers die verwikkeld zijn in de strijd, en merkt op dat de gevechten alleen aan het front plaatsvinden. De sleutel is het verschuiven van ons interne strijdfront, het verplaatsen van ons bechirah-punt.

Er is een beroemd verhaal, ‘The Rusty Penny’, verteld over rabbijn Schneur Zalman van Liadi, de grondlegger van het Chabad-chassidisme, waarin staat dat hij eens, toen hij geld inzamelde om gevangenen los te kopen, naar een rijke man ging die berucht was omdat hij een vrek was. Rabbi stond erop hem samen met twee andere rabbijnen te bezoeken. De man bood hem een roestige cent aan nadat hij het hartverscheurende verhaal had gehoord. Rabbi bedankte hem, zegende hem en behandelde het geschenk als iets kostbaars. Toen ze weggingen, belde de man hen terug en verhoogde zijn donatie tot 1.000 roebel. Toen ze weer vertrokken, belde hij ze voor de tweede keer terug en gaf de volledige 5.000 roebel die nodig was voor het losgeld. De andere rabbijnen waren verbaasd en vroegen hoe de rabbijn erin was geslaagd zo’n vrek te transformeren. Rabbi antwoordde: “Die man is geen vrek. Geen enkele ziel is dat werkelijk. Maar hoe zou hij kunnen verlangen om te geven, als hij nooit de vreugde van het geven had ervaren?”

In het verhaal zien we het bechirah-punt van de vrek verschuiven van het geven van een cent naar het geven van het volledige gevraagde bedrag. Mussar leert dat welke middah we ook proberen te verbeteren, die in de loop van de tijd natuurlijker kan worden, en dat gedrag dat ooit een aanzienlijke inspanning vergde, deel kan worden van wie we zijn.

Het spirituele leven gaat over het voortdurend uitbreiden van ons vermogen om voor het goede te kiezen.

De woorden van Mozes: ‘Kies het leven’ vragen ons om, op de gewone momenten van ons leven, keer op keer te kiezen voor het spirituele werk van het kiezen van zegeningen.

Het spirituele werk dat van ons wordt gevraagd is niet ontoegankelijk. Het is niet gereserveerd voor heiligen of wijzen. Het is hier, in ons leven, in onze huizen, op onze werkplekken, in onze relaties. “Het is niet in de hemel dat je zou moeten zeggen: ‘Wie stijgt er voor ons op naar de hemel, haalt het voor ons en laat het ons horen, zodat wij het kunnen doen?’ … Integendeel, volkomen binnen je bereik is het gebod, zowel om het met je mond te belijden als om het met overgave van je hart te doen. (Deuteronomium 30:12,14).”

De eerste stap is het leren zien van die keuzemomenten.

Rabbijn Moshe Chaim Luzzatto waarschuwt ons in Mesillat Yesharim om niet “als een blinde in het duister” door het leven te gaan, door eenvoudigweg onze gewoonten te volgen zonder te onderzoeken waar ze ons naartoe brengen. Mussar vraagt ons om op te letten. Waarom stoorde die opmerking mij zo? Waarom ben ik zo wanhopig op zoek naar de goedkeuring van deze persoon? Wat gebeurde er zojuist in mij?

Onze reacties kunnen ons leren wat ons spirituele leerplan is. Ze kunnen ons onze bechirah-punten laten zien. Ze laten ons zien waar we er niet in zijn geslaagd God centraal te stellen, en in plaats daarvan een afgod centraal hebben gesteld. Dat idool kan geld, succes, status of prestatie zijn; het kan onze reputatie zijn, onze behoefte om gelijk te hebben, ons verlangen om nodig te zijn.

Meestal zijn wijzelf de afgod (een bijzonder subtiele vorm van afgoderij, omdat we niet denken over onszelf als iets dat we aanbidden, ook al verbuigen we God om ons beeld maar te weerspiegelen in plaats van dat we ernaar streven en eraan werken om Gods beeld te weerspiegelen).

Een afgod is alles wat we toestaan de plaats in te nemen die aan God toebehoort, en zoals ons Torah-gedeelte waarschuwt: deze afgoden kunnen ons nooit tevreden stellen. Als we geld aanbidden, is er altijd meer geld om te hebben. Als we prestatie aanbidden, is er altijd nog een andere prestatie. Als we de goedkeuring van anderen aanbidden, worden we afhankelijk van iets waar we nooit controle over hebben.

Mussar geeft ons een pad om voor het leven te kiezen, voor zegening. Mussar geeft ons een pad met concrete stappen en oefeningen die ons naar een leven van heiligheid leiden. Ik heb een wiskundeachtergrond en was dol op natuurkunde. Natuurkunde is toegepaste wiskunde, waarbij je plotseling begrijpt waarom we al die vergelijkingen moesten leren.

Ik beschouw Mussar als toegepast jodendom. Het punt van alles wat we doen, al die gebeden, rituelen, feestdagen – is om ons heilig te maken. Met de instrumenten van Mussar kunnen we ervoor kiezen om wat genereuzer, geduldiger, nederiger en minder gehecht aan erkenning te worden. We kunnen voor het leven kiezen, voor zegeningen. We kunnen beseffen hoe krachtig we zijn, hoeveel keuze we eigenlijk hebben. Keer op keer kiezen we de richting waarin we willen dat ons leven zich beweegt.

De keuzes die wij maken, maken ons. Wij kiezen wie we willen zijn.

Rabbijn Rachel Greengrass dient als geestelijke bij Temple Beth Am van Pinecrest in Zuid-Miami. Als voormalig voorzitter van de Rabbinical Association of Greater Miami is zij medevoorzitter van de CCAR-commissie voor vrede en gerechtigheid. Ze is erkend met de Silver Medallion-onderscheiding van Mozaïek Miami in 2026, de allereerste Tikkun Olam-prijsontvanger van de Jewish Community Service, is de ontvanger van T’ruah’s Rabbinic Human Rights Hero Award voor 2021 en heeft beloningen en erkenning ontvangen voor innovatieve programmering voor gezinnen, tieners en justitie.Rabbijn Greengrass’ diepe toewijding aan gebed, Torah en dagelijkse Talmoedstudie, een Mussar-leraar en beoefenaar, inspireert en onderhoudt haar diepe toewijding aan het werken aan sociale rechtvaardigheid. Haar woorden, zowel gesproken als geschreven, zijn in een breed scala aan media gepubliceerd.

Download deze parasha

Oorspronkelijke Engelse tekst (met voetnoten)
Use the link to read the original text in English.

Volgens Maimonides bevat Parasha Ki Tetseh het grootste aantal specifieke mitswot van de 613 mitswot. In dit gedeelte, dat deel uitmaakt van de laatste toespraak van Mozes tot de Israëlieten, staan meer dan zeventig afzonderlijke mitswot. Zoals je je gemakkelijk kan voorstellen, bij meer dan 70 mitswot, bestrijkt ons gedeelte zeer uiteenlopende onderwerpen en aspecten van het leven.

Een van deze mitswot vinden we in Deuteronomium 22:6-7:

כִּ֣י יִקָּרֵ֣א קַן־צִפּ֣וֹר  לְפָנֶ֡יךָ בַּדֶּ֜רֶךְ בְּכׇל־עֵ֣ץ  א֣וֹ עַל־הָאָ֗רֶץ אֶפְרֹחִים֙ א֣וֹ בֵיצִ֔ים וְהָאֵ֤ם רֹבֶ֙צֶת֙ עַל־הָֽאֶפְרֹחִ֔ים א֖וֹ עַל־הַבֵּיצִ֑ים לֹא־תִקַּ֥ח הָאֵ֖ם עַל־הַבָּנִֽים׃

“Wanneer er onderweg toevallig door jou een vogelnest wordt aangetroffen, op een of andere boom of op de grond, met jongen of eieren en de moeder zit op de jongen of op de eieren, dan mag je de moeder niet met haar jongen wegnemen.”

שַׁלֵּ֤חַ תְּשַׁלַּח֙ אֶת־הָאֵ֔ם וְאֶת־הַבָּנִ֖ים תִּֽקַּֽח־לָ֑ךְ לְמַ֙עַן֙ יִ֣יטַב לָ֔ךְ וְהַאֲרַכְתָּ֖ יָמִֽים׃

“De moeder moet je weg laten vliegen, dan kun je de jongen voor jezelf nemen, opdat het je goed zal gaan en je lang zult leven.”

Men zegt vaak dat deze mitswa een chok / ankerpunt is, dat niet alleen met het verstand begrepen kan worden. Het is een mitswa die geopenbaard en opgedragen is door de Ene Boven, en dus een verplichting die we geacht worden te vervullen. Een andere observatie, vaak te vinden in vele commentaren, is dat dit een van slechts twee mitswot is waarbij de beloning voor het vervullen van de mitswa letterlijk in de Torah staat. De andere, die we goed kennen, staat in de Aseret HaDibbrot, de Tien Uitspraken:

כַּבֵּ֤ד אֶת־אָבִ֙יךָ֙ וְאֶת־אִמֶּ֔ךָ כַּאֲשֶׁ֥ר צִוְּךָ֖ יְהֹוָ֣ה אֱלֹהֶ֑יךָ לְמַ֣עַן יַאֲרִיכֻ֣ן יָמֶ֗יךָ וּלְמַ֙עַן֙ יִ֣יטַב לָ֔ךְ עַ֚ל הָֽאֲדָמָ֔ה אֲשֶׁר־יְהֹוָ֥ה אֱלֹהֶ֖יךָ נֹתֵ֥ן לָֽךְ׃

“Eer je vader en je moeder, zoals de Eeuwige, je God, je geboden heeft, opdat je dagen verlengd zullen worden en het je goed zal gaan in het land dat de Eeuwige, je God, je geeft.”

Sommige commentatoren merken op dat deze overeenkomst tussen de twee mitswot ons leert dat het er niet toe doet of een mitswa als zwaarwegend en van hoge waarde wordt beschouwd, of als minder zwaar en misschien van geringere betekenis, een lang leven is de gemeenschappelijke noemer. Rashi leert bijvoorbeeld:

Als bij een gemakkelijk gebod, dat geen financieel verlies inhoudt, de Schrift zegt: ‘Doe dit opdat het je goed zal gaan en je dagen verlengd zullen worden’, dan volgt à fortiori dat dit minimaal de beloning zal zijn voor het vervullen van geboden die moeilijker zijn om na te leven. (Chullin 142a)

Dus, in zekere zin, maakt het niet rekening houden met het verschil tussen “lichtere” en zwaardere mitswot deel uit van het proces dat ons leert de Heilige te dienen en naar kedushah te streven, ongeacht de mitswa en welke beloning dan ook. De mitswa in ons gedeelte dient om ons te oefenen in compassie.

Rabbi Adin Steinsaltz merkt op:

“Door af te zien van het uitbuiten van de zorg van de moeder voor haar jongen, toont men respect voor leven en moederschap. Daarom zal God degene, die deze mitswa vervult, belonen met een lang leven en voorspoed.”

Er is een overvloedige discussie over deze verzen en over deze mitswa, en dat gaat soms zo ver dat dit alleen zou kunnen verwijzen naar de nesten van koshere vogels. Ook kwam ik verschillende verwijzingen tegen naar Rabbi Shlomo Wolbe, die dit verbindt met een bredere les over rachamim / compassie. Dit is bijzonder passend in deze maand Elul, waarin wij ons diepgaand bezighouden met cheshbon ha-nefesh / het dagboek van de ziel bijhouden, terwijl we ons voorbereiden op de Yamim Noraim – de Ontzagwekkende Dagen. Rachamim / Compassie is een belangrijke middah deze maand, en voor onze gecompliceerde tijden.

Als we de mitswa over het vogelnest, waar we de moeder zien die over haar kuikens waakt, beschouwen als een “lichtere” mitswa in termen van belangrijkheid, `dan zouden we misschien moeten nadenken over Rav Wolbe’s les:

Het is normaal voor een mens die de wereld wil verbeteren om te denken aan grootse methoden die een brede reikwijdte omvatten, of aan wereldwijde organisaties voor vrede of gerechtigheid. Maar wie zichzelf wil verbeteren, zou ook moeten denken aan grote en indrukwekkende daden van chesed / liefdevolle vriendelijkheid en kedushah / heiligheid. Wanneer we minder gewichtige daden vanuit dit perspectief benaderen, moeten we proberen na te denken welke verbetering van jezelf zou kunnen voortkomen uit kleine daden, die nauwelijks inspanning vergen.

De waarheid is dat ieder mens juist is opgebouwd uit kleine daden. De medische praktijk illustreert dit punt: de hoeveelheid van het werkzame bestanddeel in elk medicijn is minuscuul, misschien één milligram. Als het medicijn een grotere hoeveelheid van dit bestanddeel zou bevatten, zou het zelfs schade kunnen veroorzaken in plaats van genezen. Men zou er zelfs aan kunnen sterven …

Dit is het eerste principe van werken aan jezelf: de methode van er aan werken mag in geen geval belastend zijn.

Pirkei Avot leert: “Wees even aandachtig voor een ‘lichte’ mitswa als voor een ‘zware’, want je kent de beloning van mitswot niet.”

In het meerdelige werk Tenu’at HaMussar staat dat Rabbi Reuven Dessler leerde:

Wanneer je aan jezelf werkt om beter te worden, is het gemakkelijk om ontmoedigd te raken omdat je niet genoeg vooruitgang ziet. Blijf proberen en geef niet op. Elke kleine vooruitgang is een succes.

Met andere woorden, ons zielswerk roept ons op om ieder aspect van het leven, evenals ieder van God’s schepselen, te benaderen met het oog op rachamim / compassie, chesed / liefdevolle vriendelijkheid en met een blik gericht op hoger reiken in kedushah / heiligheid. En laten we daaraan toevoegen: kavod / eer.

Commentaar gevend op onze verzen leert Rabbi Mozes ben Nachman, de RaMBaN:

‘Wanneer er onderweg toevallig door jou een vogelnest wordt aangetroffen…’ Dit is een duidelijk te begrijpen mitswa, evenals die van het niet slachten van een moeder en haar kalf op dezelfde dag (Leviticus 22:28), aangezien de reden voor beide is dat wij geen wrede aard zouden moeten hebben, en niet zouden moeten falen om empathisch te zijn …

De bedoeling achter alle mitswot is om ons ten goede te komen, niet God. Alles wat ons geboden is, is zo bedoeld dat Gods schepselen gezuiverd worden van verkeerde gedachten en slechte karaktereigenschappen.”

Er is een vaak geciteerd gezegde: “Het leven zit in de details.” Ik denk dat onze Mussar-bril – bij het lezen van de mitswa over shiluach ha-kan, het wegsturen van de moeder-vogel, samen met de lessen van de generaties dat we niet de beloning moeten afwegen wanneer we de kans krijgen een heilige verplichting te vervullen – ons minstens twee belangrijke reminders hiervoor biedt:

• Inderdaad, “het leven zit in de details”, en onze studie en bezig zijn met Mussar helpen ons om ons te richten op wat voor ons ligt, terwijl we streven de beste versie te worden van wie we kunnen zijn.
• Hoewel grootse daden en brede inspanningen belangrijk zijn, moeten we als individuen, als dragers van een neshamah / ziel, klein beginnen. We moeten bedenken dat het ons doel is om, behalve een verschil te maken, een leven te leiden van heiligheid en betekenis. Zo zeggen wij altijd: ‘nog vele jaren.’

VOOR FOCUS:

• In onze Mussar-praktijk leren we om keuzes te zien als nekudot ha-bechirah / keuzepunten. Hoe doet deze les je nadenken over je benadering van mitswot en je keuzepunten?
• Hoe zie jij je kleine daden en inspanningen leiden tot een grotere impact bij het in de praktijk brengen van Mussar?
• Waar, in je leven en in je relaties van vandaag de dag, zou je kunnen streven naar meer chesed / liefdevolle vriendelijkheid en rachamim / compassie?

Download deze parasha

Oorspronkelijke Engelse tekst (met voetnoten)
Use the link to read the original text in English.

Het openen van onze harten

De droefheid van Tisja Be’av en alle verliezen die daarbij herdacht werden, is voorbij. Het is tijd voor troost en daarmee ook voor het gedeelte Va’etchanan.

In veel opzichten is het een stuk over de grondbeginselen. We lezen opnieuw de Tien Geboden, een iets andere versie dan in het boek Exodus. En we zien de bekendste verklaring van het Jodendom, Sjema Yisrael, Hoor Israël, de Eeuwige, onze God is Eén.

Er valt zoveel te onderzoeken in deze ene zin. Als het een gebed is, waarom is het dan gericht tot mede-Joden en niet tot God? Wat is de ware betekenis van Echad, Eén?

Maar naar mijn mening is een raadselachtige formulering die iets later komt, net zo belangrijk: “U zult de HEER, uw God, liefhebben met heel uw hart, met heel uw ziel, met heel uw kracht. Deze woorden die ik u heden gebied, zullen in uw hart gegrift staan.”

Waarom niet gewoon stellen dat de woorden tot je hart moeten binnendringen? Letterlijk genomen, waarom lijkt de tekst er dan genoegen mee te nemen dat de liefde voor God en de mitswot zich buiten onze kern en essentie bevinden?

De klassieke verklaring komt van de Kotzker Rebbe, die ons eraan herinnert dat onze harten zo vaak afgesloten zijn. Pas wanneer ze openstaan, kunnen de woorden van de Torah ons hart binnendringen en ons transformeren. En dat is onze taak.

Voor mij is dit een ware samenvatting van de Mussar-traditie, een traditie die ons wil laten weten dat sjlemoet (heelheid) als spiritueel bewuste wezens ons oproept om een ​​leven van verwondering, gevoeligheid en het voortdurende streven naar de allerbeste versie van onszelf te zijn na te streven. Daarvoor is een ontvankelijk hart een cruciaal uitgangspunt.

De passage in Joodse bronnen die deze taak het mooist illustreert, is een zin die stelt dat het doel van de mitswot l’tzaref bahen et habriot is, om ons te verfijnen, om ons het inzicht te geven in een leven dat opener van hart is, bewuster van de schoonheid en het leed om ons heen (zie bijvoorbeeld Genesis Rabbah 48:1).

Ik ben altijd al aangetrokken geweest tot Mussar in mijn Joodse studies en onderzoek, en toen ik me er weer diepgaand in verdiepte (jazeker, door Alan Morinis en het Mussar Instituut), ontdekte ik dat van de verschillende stemmen binnen de Mussar-wereld de leer van Rabbi Simcha Zissel Ziv van Kelm, Litouwen (De Alter van Kelm) mij het meest aansprak.

In een zeer eenvoudige bewoording stelt hij dat we begiftigd zijn met twee soorten evarim (vermogens). Letterlijk betekent evarim ledematen; fysieke en geestelijke. God heeft ons de middelen gegeven om in de materiële wereld te functioneren, om ons lichaam te bewegen, maar ook om onze ziel te bewegen (Sefer Chochma U’Mussar, deel 2, blz. 325).

Het allerbelangrijkste in de wereld van de Alter is het ideaal van gelijkmoedigheid, menuchat hanefesh; neem de tijd, wees precies en maak de geest overzichtelijk. Hij stelt ook dat er geen afleiding is zoals een verstrooide geest, geen sereniteit zoals een serene en geordende geest.

Hij was een voorstander van hitlamdoet, langzaam, repetitief en diepgaand leren; een soort leren dat zichzelf versterkt en meten wat men eerder dacht, wat men nu weet en wat men nog moet leren. Hij spoorde zijn studenten aan om zich te concentreren op de diepgang, om ontevreden te zijn over het oppervlakkige op welk gebied van het leven dan ook. Hij geloofde dat zaken als geduld en rede, en zelfs algemene wereldkennis, iemand zouden helpen zijn ziel te ontwikkelen.

Tegelijkertijd pleitte hij voor een naar buiten gericht leven; een leven van het omarmen van wat Pirkei Avot beschrijft als nos’ei b’ole im chaveiro, om de last van de ander te helpen dragen. Het lijden van een ander is onze zaak.

De behoefte aan de aanpak van rabbijn Simcha Zissel is de afgelopen jaren alleen maar groter geworden. We worden zo overspoeld met informatie dat we geen tijd en alsmaar afnemende capaciteit hebben om de diepte van een probleem te doorgronden; om zelf na te denken.

In een wereld die wordt gekenmerkt door chaos is zijn oproep tot pauze – en tot geordend denken – een cruciaal uitgangspunt.

Wanneer alles een strijdtoneel is en we onze stem vooral gebruiken om verontwaardiging te uiten, kunnen we herinnerd worden aan het tegengif van rabbijn Simcha Zissel tegen woede. Telkens wanneer hij voelde dat hij zijn woede toenam, stopte hij even om een ​​bepaald kledingstuk aan te trekken dat hij voor zulke momenten had bestemd. Tegen de tijd dat hij zich omkleedde, zou zijn woede verdwenen zijn.

En in een wereld waar kunstmatige intelligentie zoveel van de manier waarop we werken, denken en functioneren op zijn kop zal zetten, wil de Alter ons laten pauzeren, het lastige werk doen en zelf nadenken. Streef naar een scherpzinnig hart.

Rabbi Simcha Zissel benadrukte dat de opening van ons hart voor heiligheid en spirituele diepgang geleidelijk moet gebeuren. We groeien elke dag een beetje verder. Er zijn geen kortere wegen op het pad naar ware spirituele diepten. Maar de reis zelf is heilig.

Ik weet niet helemaal zeker waarom zijn aanpak altijd bij mij zijn weerklank heeft gevonden. Misschien heeft het iets in mij geraakt hoe ik over het algemeen in het leven functioneer. Misschien had het iets te maken met het feit dat de school die hij in Kelm stichtte bekend stond als de Talmoed Torah, dezelfde naam als de school waar ik als kind in Minneapolis naar toe ging.

Misschien ligt het zelfs dieper dan dat. Ik wist dat mijn moeders kant van de familie uit Litouwen kwam, al wist ze nooit precies waar. Op de ochtend van haar begrafenis presenteerde mijn neef, de familiehistoricus, trots zijn onderzoek. Haar familie kwam uit een klein stadje dat bekend staat als Kelm. Dit was de eerste keer dat ik dit nieuws hoorde, en het was een geweldige bron van troost en verbinding.

Dus ik veronderstel dat een klein beetje Kelm en rabbijn Simcha Zissel in mijn DNA zijn gebakken. Wat nog belangrijker is, ik hoop dat zijn pad mijn hart zal openen voor de liefde voor God en alles wat dat met zich meebrengt.

Nu we dit seizoen van troost ingaan, hoop ik dat we allemaal de leraren en paden zullen vinden die ons zullen helpen ons hart te verzachten, zodat we onze ziel kunnen laten groeien.

Rabbi Jim Rosen heeft de afgelopen 34 jaar gediend als rabbijn van de Beth El Temple in West Hartford, CT. Hij heeft ontdekt dat Mussar centraal staat in zijn lessen, studie en persoonlijke spirituele leven.

Download deze parasha

Oorspronkelijke Engelse tekst (met voetnoten)
Use the link to read the original text in English.